نقش علت فاعلی و غایی در نظام علّی

نقش علت فاعلی و غایی در نظام علّی
1399/12/25
183 بازدید

نقش علت فاعلی و غایی در نظام علّی به گزارش عقل و دین آیت الله العظمی جوادی آملی در مورد موضوع نقش علت فاعلی و غایی در نظام علّی می فرماید: اساس نظام علّي مبتني بر در نظر گرفتن علت فاعلي و غايي است كه نه علم محدود شده به عقل حسي و تجربي، توان […]

نقش علت فاعلی و غایی در نظام علّی

به گزارش عقل و دین آیت الله العظمی جوادی آملی در مورد موضوع نقش علت فاعلی و غایی در نظام علّی می فرماید: اساس نظام علّي مبتني بر در نظر گرفتن علت فاعلي و غايي است كه نه علم محدود شده به عقل حسي و تجربي، توان اثبات و بحث و فحص در آن را دارد و نه مي تواند از جايي ديگر وام بگيرد. اين ناتواني در استمداد از منابع معرفتي ديگر محصول و نتيجه جدا شدن علم تجربي و طبيعيات از دين و فلسفه الهي است.

پافراتر نهادن از مرزهای واقعی علوم تجربی

شگفت اينكه برخي از شيفتگان اين نگاه استقلالي به علم، پا را از مرزهاي واقعي علم تجربي فراتر نهاده و دعوي ارائه فلسفه و جهان بيني الحادي را داشته اند! حال آنكه عقل حسي و تجربي در قالَب محدود خويش از اساس نمي تواند جهان بيني ارائه دهد. حس و تجربه اي كه در كمال توفيق خويش تنها مي تواند بينشي خاص درباره موجودي مخصوص مانند دريابيني، صحرابيني، گياه و جانورشناسي و اخترشناسي داشته باشد، كجا مي تواند عهده دار هستي شناسي به معناي وسيع آن (جهان بيني) باشد؟

سخن گفتن تجربیون در وادی‎‌های غیر تجربی

اگر يك فيزيكدان بگويد من به استناد حس و تجربه ثابت كردم كه عالم مبدأ و خالقي دارد به او گفته مي شود: حكم شما اشتباه است و اگر بگويد ثابت كردم كه عالم مبدئي ندارد به او گفته مي شود: داوري شما باز هم اشتباه است، زيرا اساساً با ابزاري كه وي در دست دارد؛ يعني حسّ و تجربه حتي حق سخن گفتن شك آميز در اين واديهاي غيرتجربي را ندارد، چه رسد به اينكه بخواهد قاطعانه چيزي را نفي يا اثبات كند. درست به اين مي ماند كه كسي بخواهد با ترازويي كه مناسب توزين سبزي و ميوه است وزن سلسله جبال البرز را بسنجد.

برچسب‌ها:, ,